In gesprek met Baukje en Eline, (junior) teamleiders, bij Vluchtelingenwerk
Vluchtelingenwerk speelt een cruciale rol in het ondersteunen van nieuwkomers die in Nederland een nieuw leven beginnen. Eline (junior teamleider) en Baukje (teamleider) werken bij een integratielocatie van Vluchtelingenwerk, waar ze zich richten op het begeleiden van mensen die een verblijfsstatus hebben gekregen en in een woning zijn geplaatst. In dit interview delen ze hun ervaringen met vrijwilligers, de begeleiding van nieuwkomers en hun werkwijze.
De rol van Vluchtelingenwerk
Bij Vluchtelingenwerk begint de begeleiding van nieuwkomers op het moment dat ze hun woning toegewezen krijgen. Vanaf het moment dat ze de sleutel in handen hebben, staat de organisatie klaar om hen te ondersteunen. Dit begint met de inzet van een verhuisbegeleider, die de eerste weken helpt met het regelen van belangrijke zaken, zoals bijstandsaanvragen; verzekeringen; huisarts- en tandartsregistraties en het inrichten van het huis. Baukje: "Onze begeleiding begint echt op het moment dat de mensen hun woning betrekken. Het is ontzettend belangrijk om hen in deze eerste weken goed te ondersteunen, zodat ze zich kunnen focussen op hun nieuwe leven hier. Wij willen ervoor zorgen dat alles geregeld is, zodat ze zich niet overweldigd voelen".
Vervolgens krijgen de nieuwkomers een vaste (vrijwillige) maatschappelijk begeleider, die hen gedurende het eerste jaar bijstaat. Deze begeleider is hun aanspreekpunt voor zaken zoals financiën, post, afspraken en het onderhouden van contact met familie.
De belangrijke rol van vrijwilligers
Vrijwilligers vormen een cruciale schakel in het proces van maatschappelijke begeleiding. Eline en Baukje benadrukken dat vrijwilligers de grootste groep begeleiders zijn en dat hun taken vaak heel divers zijn. Naast maatschappelijke begeleiding, spelen ze ook een rol bij het verhuisproces.
Daarnaast is er wekelijks een spreekuur voor de nieuwkomers die nog een jaar lang met vragen bij Vluchtelingenwerk terecht kunnen. Het takenpakket van vrijwilligers is breed: van het beantwoorden van vragen tot het ondersteunen van mensen bij het aanvragen van toeslagen. Eline: "Onze vrijwilligers zijn de ruggengraat van ons werk. Ze ondersteunen op allerlei gebieden, van administratieve taken tot het bieden van sociaal-emotionele steun. Zonder hun inzet zouden we veel minder mensen kunnen helpen".
Ook is er een taallesprogramma waarbij vier vrijwilligers betrokken zijn. Eline en Baukje coördineren deze programma's. Vrijwilligers spelen ook een actieve rol in een welkomstprogramma voor nieuwe vluchtelingen. Dit programma is bedoeld om hen kennis te laten maken met de verschillende organisaties in de gemeente, zoals de gemeente zelf, de welzijnsorganisatie, de brandweer en zorginstellingen.
Het aantal en de werving van vrijwilligers
Op de locatie waar Eline en Baukje werken, zijn er ongeveer 30 vrijwilligers actief. Naast vrijwilligers zijn er ook 5 stagiairs per jaar die ervaring opdoen en nieuwe vaardigheden leren. De werving van vrijwilligers wordt voornamelijk gedaan door het VIP (Vrijwilligers Informatie Punt), waarna de organisatie de verdere begeleiding op zich neemt. "We werken nauw samen met het VIP om vrijwilligers te werven. Het is altijd een uitdaging om de juiste mensen te vinden, maar als we ze eenmaal hebben, zijn ze ontzettend waardevol. Vrijwilligers brengen zoveel energie en betrokkenheid mee”, vertelt Baukje. Na de werving volgt er een uitgebreide inwerkperiode waarin nieuwe vrijwilligers kennismaken met de organisatie en het systeem. Daarbij krijgen ze de kans om met ervaren begeleiders mee te lopen, waarna ze zelfstandig aan de slag kunnen.
Begeleiding van vrijwilligers
De begeleiding van vrijwilligers is essentieel voor het succes van de maatschappelijke begeleiding. Alle vrijwilligers krijgen een inwerkperiode, waarin ze één op één begeleid worden. Daarnaast is er een verplichte basiscursus die hen leert hoe ze omgaan met persoonsgegevens en hoe ze met de doelgroep werken. Eline en Baukje bieden daarnaast vier tot vijf keer per jaar themabijeenkomsten aan met gastsprekers, waarbij onderwerpen zoals toeslagen of andere relevante thema's aan bod komen. "Het is heel belangrijk dat vrijwilligers zich goed voorbereid voelen. Daarom geven we ze niet alleen praktische training, maar ook kennis over de cultuur en achtergrond van de mensen die ze begeleiden. Zo kunnen ze beter inspelen op de behoeften van de nieuwkomers", legt Eline uit.
Vrijwilligers worden ook ondersteund door een interne academie waar ze verschillende trainingen kunnen volgen, van computervaardigheden tot sociale vaardigheden en coachingsvaardigheden. Alle kosten voor de trainingen worden vergoed, inclusief reiskosten. "De academie is een geweldig platform voor zowel vrijwilligers als medewerkers. We zien dat veel van onze vrijwilligers willen blijven leren en zichzelf willen ontwikkelen. Het aanbod is dan ook breed, van praktische vaardigheden tot persoonlijke ontwikkeling", vertelt Eline verder.
Verwachtingen van vrijwilligers
Er wordt van vrijwilligers verwacht dat ze een wekelijkse inzet kunnen bieden, vooral in het begin, wanneer de begeleiding intensiever is. Naast tijd is het belangrijk dat vrijwilligers bepaalde vaardigheden meenemen, zoals computervaardigheden en het vermogen om te rapporteren en e-mail te gebruiken. In hun werk moeten ze ook zelfstandig kunnen handelen, bijvoorbeeld bij het aanvragen van bijstandsuitkeringen of zorgverzekeringen. "We hebben duidelijke verwachtingen van onze vrijwilligers, maar we begrijpen ook dat het werk intensief kan zijn. Daarom is het belangrijk dat ze niet alleen de juiste vaardigheden hebben, maar ook de passie en het geduld om door te zetten, zelfs als het lastig wordt", vertelt Baukje. Het is voor Eline en Baukje essentieel dat vrijwilligers een grote mate van nieuwsgierigheid en affiniteit met de doelgroep hebben. Ze moedigen vrijwilligers aan om initiatief te tonen, zelf onderzoek te doen en problemen zelfstandig op te lossen. Baukje: "Het is geweldig als vrijwilligers zelf met oplossingen komen en niet bang zijn om vragen te stellen. We moedigen hen aan om actief mee te denken en initiatief te tonen. Dat maakt het werk niet alleen makkelijker, maar ook veel leuker".
De impact van vrijwilligerswerk
Het werk van vrijwilligers heeft een enorme impact op zowel de nieuwkomers als op de vrijwilligers zelf. Vrijwilligers krijgen de kans om een waardevolle bijdrage te leveren aan de integratie van vluchtelingen, terwijl ze zelf nieuwe vaardigheden ontwikkelen en werkervaring opdoen. De samenwerking met stagiairs en andere vrijwilligers draagt bij aan een dynamisch en leerrijk werkklimaat. "Het mooiste van het werken met vrijwilligers is dat je niet alleen de mensen die je begeleidt helpt, maar ook jezelf. We leren van elkaar en dragen samen bij aan de integratie van mensen in onze samenleving", vertelt Eline.
Vrijwilligers spelen een onmiskenbare rol in de ondersteuning van vluchtelingen en nieuwkomers. Dankzij hun inzet kunnen veel mensen zich sneller aanpassen aan hun nieuwe omgeving en hun plek in de samenleving vinden. Eline en Baukje maken duidelijk dat de samenwerking met vrijwilligers niet alleen essentieel is voor de begeleiding van nieuwkomers, maar ook voor de dynamiek en het succes van hun organisatie.